آزادی کودک

در معارف اهل بیت علیهم السلام آزادی کودک زیر ۷ سال به گونه ای ترسیم شده است که گویا وی پادشاه خانه است و پدر و مادر بایستی شرایط امنیت روانی او را حفظ کنند و حرمت این پادشاه را نگاه دارند، گاهی تعابیری مانند «سید،امیر، ریحانه و…» به چشم می خورد امّا واقعیت چیست، آیا در نظر اسلام والدین همچون عبد وغلام بایستی برای او تا ۷ سال باشند، آیا این برداشت موجب لوس و نُنُر شدن بچه نمی شود؟!

روایات تربیتی بسیاری از معصومین علیهم السلام به ما رسیده، همچون این کلام بلند آقا رسول الله که سه دوره تربیتی را تشریح می فرمودند:

«الوَلَدُ سَیدٌ سَبعَ سِنینَ وَ عَبدٌ سَبعَ سِنینَ وَ وَزیرٌ سَبعَ سِنینَ؛ فرزند، هفت سال مولی، هفت سال بنده، و هفت سال وزیر است»

و یا روایت دیگری از امام علی علیه السلام که می فرمایند:

«وَلَدُکَ رَیحانَتُکَ سَبعاً؛ فرزند تو تا هفت‌سال ریحانۀ توست»

امّا معنای واقعی “سَیّد” و “ریحانه” چیست ؟! پدر و مادر چگونه باید به « آزادی کودک » بیاندیشند و حدود این آزادی تا به کجاست ؟!

در لغت “سید” به کسی گفته می شود که صاحب رأی و حکم بوده، در کار‌ها با کسی مشورت نمی کند و کارها را مطابق نظر و میل کسی انجام نمی‌دهد. به تعبیر دیگر طاقت مخالفت با نظرش را ندارد و به دیگران دستور می دهد و به هیچ وجه دوست ندارد به او امر و نهی کنند… لذا انتظار اینکه بتوان به بچه امر و نهی کرد و او هم تبعیت کند در سنین زیر هفت سال، انتظاری واهی است…

همچنین از لغت “ریحانه و گل” لزوم برخورد نرم و ملاطفت آمیز برداشت می شود، گرچه ممکن است کار اشتباه و یا حتی خطرناکی انجام دهد ولی پس از آن برخورد والدین با او بایستی بسیار لطیف و با محبت باشد چراکه در این دوران تکیه گاه عاطفی بچه والدین او هستند و چنانچه ستون خیمه ی عاطفه بشکند و والدین با سختگیری بیجا القای حس نفرت و سنگدلی کنند در روان کودک آسیب های جدی وارد می آید که اثرات آن در سنین بالای هفت سال و مخصوصاً دوران بلوغ جلوه گر می شود. لذا شایسته است آزادی کودک همراه با حفظ جایگاه فرزند و با مهربانی صورت بگیرد.

تَصوّر غلط از آزادی کودک

گاهی برخی والدین گمان می کنند برای تربیت صحیح کودک در روایات آزادی به معنای واقعی منظور است و حقیقتاً نباید جلو ارضای حس کنجکاوی کودک را گرفت، در صورتیکه قطعاً این تفکر اشتباه است، آنچه منظور نظر هست این نکته است:

همینکه کودک زیر هفت سال گمان کند آزاد است کافی است.

به تعبیر دیگر والدین بایستی با هوشمندی طوری عمل کنند (فیلم بازی کنند) که بچه فکر کند آزاد است، به تعبیر دیگر آزادی کودک صحیح این است که سلامت روانی و جسمی کودک و اطرافیانش حفظ شود، نه اینکه اشیاء خطرناک که ممکن است به خودش و دیگران آسیب برساند براحتی در دسترس او باشد.

راهکار پیشنهادی ما برای آزادی کودک

برای رسیدن به آزادی کودک در سنین زیر هفت سال نکاتی را باید مد نظر قرار داد از جمله:

• اول : والدین می توانند با ریل گذاری صحیح در چینش لوازم منزل خطرات احتمالی را از کودک زیر هفت سال دور کنند.
• دوم : اجازه بدهند کودک از دلم می خواهد های خودش سیر بشود.
• سوم : در عمل به کودک بفهمانند که با او دشمنی ندارند و امنیت عاطفی او به خطر نمی افتد.
• چهارم : در صورت نیاز به موضع گیری علیه خواسته فرزند، طوری این مقابله صورت بگیرد که به حریم سیادتش خدشه وارد نشود، مثلاً حواسش را از موضوع پرت کند یا خیلی محترمانه برخود بشود و یا …
• پنجم : امر و نهی ممنوع! و اگر هم نیاز به اینکار باشد به صورت خیلی غیر مستقیم باشد که فرزند متوجه نشود.

انشاءالله به زودی در رابطه با آزادی کودک مطالب جدید دیگری در سایت بارگزاری خواهد شد، ممنون خواهیم بود تا از پیشنهادات و انتقادات خود ما را بهره مند کنید. می توانید اینجا با ما ارتباط بگیرید.